Zmiany średniej temperatury w Polsce


Prezentowana wizualizacja jest uproszczonym modelem analizy danych klimatycznych, przygotowanym w celach dydaktycznych oraz demonstracyjnych. Model został zaimplementowany w języku Python, a następnie zintegrowany z aplikacją webową w formie interaktywnej wizualizacji mapowej i wykresu czasowego.

Celem wizualizacji jest przedstawienie długoterminowych zmian średniej temperatury powietrza w Polsce oraz zaprezentowanie, w jaki sposób proste modele regresyjne mogą być wykorzystywane do analizy trendów klimatycznych i tworzenia prognoz na kolejne dekady.

Opis

Zmiany klimatu są zjawiskiem długookresowym, wynikającym z wielu współdziałających czynników, takich jak naturalna zmienność klimatu, aktywność słoneczna czy działalność człowieka. Jednym z najbardziej czytelnych wskaźników tych zmian jest średnia temperatura powietrza, analizowana w wieloletnich szeregach czasowych.

W tej wizualizacji wykorzystano dane historyczne (1940-2025) dotyczące temperatury powietrza, które zostały uśrednione przestrzennie dla obszaru Polski. Na ich podstawie obliczono trend zmian temperatury, a następnie zastosowano modele regresyjne do estymacji wartości w nadchodzących latach.

Zastosowane modele

W analizie wykorzystano dwa modele regresyjne:

  • Regresja liniowa – najprostszy model, zakładający stałe tempo zmian temperatury w czasie. Pozwala on w czytelny sposób zobrazować ogólny kierunek trendu, lecz nie uwzględnia nieliniowych wahań klimatycznych.
  • Regresja wielomianowa (drugiego stopnia) – model umożliwiający uchwycenie łagodnych przyspieszeń lub spowolnień trendu. Jest on często stosowany w analizach klimatycznych do wizualizacji długookresowych zmian, jednak nadal stanowi uproszczenie rzeczywistych procesów zachodzących w systemie klimatycznym.

Kolorystyka mapy

Zmiany temperatury zostały przedstawione za pomocą ciągłej skali barw, przechodzącej od chłodnych odcieni niebieskich do ciepłych barw żółtych, pomarańczowych i czerwonych. Kolory te nie reprezentują bezwzględnych progów klimatycznych, lecz służą wizualnemu porównaniu zmian temperatury w czasie.

Wraz z upływem lat i wzrostem średniej temperatury obszar Polski stopniowo zmienia barwę, co pozwala intuicyjnie dostrzec skalę i kierunek obserwowanych zmian.

Należy podkreślić, że prezentowane prognozy nie są oficjalnymi prognozami klimatycznymi, lecz stanowią demonstrację wykorzystania modeli uczenia maszynowego w celu badania i wizualizacji trendów.

Aby rozpocząć wizualizację, wybierz model regresji, a następnie uruchom animację lub użyj suwaka, aby prześledzić zmiany średniej temperatury w Polsce na przestrzeni kolejnych lat.




Źródła danych

  • Dane temperatury powietrza (Polska)
    Dane klimatyczne pochodzą z reanalizy Copernicus Climate Data Store (ERA5) , prowadzonej przez European Centre for Medium-Range Weather Forecasts (ECMWF). W projekcie wykorzystano miesięczne wartości temperatury powietrza na wysokości 2 m (2m temperature), zagregowane przestrzennie dla obszaru Polski oraz czasowo do wartości średniorocznych. Dane historyczne posłużyły jako podstawa do budowy modeli regresyjnych i wizualizacji długoterminowych trendów temperatury.
    Licencja: CC-BY (Copernicus Climate Change Service)
  • Granice państw
    Granice administracyjne państw wykorzystane w wizualizacji mapowej pochodzą z bazy Natural Earth . Dane zostały pobrane w formacie Shapefile i przetworzone do formatu GeoJSON na potrzeby aplikacji internetowej. Natural Earth jest powszechnie wykorzystywanym źródłem danych kartograficznych w projektach edukacyjnych i wizualizacyjnych.
    Licencja: CC0 (Public Domain)